Poquelin II, Tg Stan, C-Mine, Genk, 30/11/2017

promobeeld_met_spelers_c_dries_segers

Weledelgestrenge heeren en dAmes, ik richt mij tot u in de taal van de proza, die ik beheers, jawel, na slechts één les, vergis u niet, de kunsten en de wetenschap zijn mij zo ijgen als de sateinen kousen dewelke mijn kuiten als een klimop ombevatten. Mijn mollet lièrre, HAHA! Hup, hup, hup, zie mij springen als een dartele steen. Retour rapide. Stop, STOP, zeg ik, al dat verkwisten, het begint met het smijten met woorden, en voor men het weet verspilt men geld. Ecu’s, ponden; euro’s als de acteur zich verspreekt; het maakt niet uit, spaar het, pot het op, begraaf het in de tuin of leen het uit, aan 25% rente. Mét extra toeslag en inbeslagname van goederen bij het missen van een betaling. En als het beste paard de haver verdient, waarom mag ik de haver dan niet zelf nemen? Ik ben toch beter dan mijn paard? We leven om te eten, we eten niet om te leven. Of WACHT, omgekeerd, of niet?

En zo razen twee en een half uur voorbij, kolderesk en grotesk, bruisend en vitaal, respectloos en hilarisch. En als speelplezier (van een ronduit fantastische schare acteurs) vloeibaar was, dan ging elke toeschouwer kliedernat naar huis. Om het maar gelijk te zeggen: dit is een fantastische, niet te missen, voorstelling. Theater met een grote t, maar klein geschreven natuurlijk.

IMG_20171130_201934 (1)

Comédie Francaise/Double Feature

Twee stukken (L’avare en Le bourgeois gentilhomme), zonder pauze, met acteurs die in beide stukken vaak meerdere rollen spelen. En dit op een gammel, plankenvloer, podiumpje (op het grote podium zelf), waar links en rechts stoelen staan opgesteld voor het publiek dat wel zin heeft in een directere ervaring. Niet dat het publiek in de zaal veilig is, ook daar stormen de personages regelmatig door de rijen. En een kleine bezetting, maar daarover zo dadelijk meer. Eerst even iets over Molière.
Rebel with a cause
What are you rebelling against? What do you got? Jean-Baptiste Poquelin aka Molière had kritiek op de kerk, de medische stand, de adel, de blinde aanbidding van, nou ja, alles. Il ne faut pas pousser mémé dans les orties ? Bij Molière is iedereen aan het krabben.

Voilà, le brouhaha!

‘Ah, die hoogdravendheid! Waarom niet wat menselijker, laat die opgeblazen toon varen. Komediespelen is mensen laten zien hoe ze werkelijk zijn.’ Hebzucht, materialisme, hypocrisie, eigendunk, de menselijke zwakte is Molière zijn uitgangspunt. Sociale satire, zedenschets en volksverheffing tout à la fois. En dit door het publiek vermaken, te laten lachen, om hun eigen fouten en die van anderen. En die lach, die is kolderesk, en gul. Verkleedpartijen, persoonsverwisselingen, overdrijvingen, heel veel overdrijvingen, commedia del’arte, comédies-ballets, en absurde en totaal ongeloofwaardige plotwendingen. Zoals in De Vrek, bij een heus ‘Luke, I am your father’-momentje, waar na een schipbreuk dood gewaande gezinsleden onder een andere identiteit toevallig allemaal in hetzelfde stadje blijken te leven, zonder dat van elkaar te weten. En waar door de rijkdom van de vader alle problemen ook nog eens in één klap opgelost zijn.

tg_stan_-_poquelin_ii_c_kurt_van_der_elst_7

 

‘Argan verlaat scheten latend het toneel.”

De regieaanwijzingen van Molière waren soms weinig subtiel, Franse humor wordt in deze contreien zo al lager ingeschat dan de Angelsaksische, alles is meer lijfelijk. En de personages zijn karikaturen of hyperbolen, maar… Molière is een geweldige toneelschrijver, die de gulle lach gebruikt als verpakking van een sociologische satire, en zijn geobsedeerde personages zijn nooit zo maar eendimensionaal. Maar om dit allemaal goed te kunnen brengen zijn er een paar zeer belangrijke vereisten.

Peigner la giraffe

Humor is timing, ritme, vaart. De enscenering, de afwisseling, alles moet kloppen. Want dat ritme is de onzichtbare medespeler op het podium, en tegelijkertijd het bindmiddel. En karikaturen of hyperbolen neerschrijven als meerdimensionale personages, als échte mensen, is één, ze geloofwaardig neerzetten op het podium is iets anders. Daarvoor heb je acteurs nodig met talent, intelligentie, ritme en vooral heel veel lust. En dat is wat Damiaan De Schrijver, Jolente De Keersmaeker, Frank Vercruyssen, Kuno Bakker, Els Dottermans, Willy Thomas en Stijn Van Opstal hebben . Dat is wat deze heerlijke bende in overvloed heeft. Met zeven spelen ze wel vijftien rollen. Els Dottermans speelt, in Le bourgeois gentilhomme, zowel moeder en dochter, maar die laatste wordt in één scene dan ook nog eens gespeeld door Willy Thomas. Die daarvoor in L’avare brieste en schitterde, met Damiaan De Schrijver als kok en koetsier. Die in het tweede deel dan weer een heerlijke bourgeois neerzet. En dat is de reden dat deze voorstelling, twee stukken na mekaar, tweeëneenhalf uur lang, geen seconde verveelt. Integendeel, je wou dat ze er nog eentje aan hadden vastgeknoopt. Jazeker, zij slagen erin om een giraf te kammen.

80f6e5a3f78c45f43a4395e51e74c8e8-PoquelinII_scenefoto_2_c_KurtVanderElst

De vrek en de parvenu

Thomas en De Schrijver brengen deze personages tot leven. Ja, ze zijn verwerpelijk, idioten zelfs, ze laten zich leiden door de minder mooie kanten van het mens zijn. Maar zoals iedereen die gedreven wordt door één idee fixe, één fobie, één waan, zijn zij daar ook zelf de gevangene van. En dus ook beklagenswaardig, zielig, en ja, zelfs kwetsbaar. Je hebt medelijden met ze. Dat is ook een deel van de zedenles van Molière. Maar om dat geloofwaardig te krijgen heb je acteurs nodig die…, tja, ik val in herhaling, het is al lang duidelijk, toch?
En wat het algemeen wereldbeeld van Molière betreft doet hij in feite niets anders dan de meer donkeren Duitse en Engelse schrijvers, ook hij schetst een vergelijkbaar rotte maatschappij, maar heeft altijd één (of meer) personage(s) die zich daartegen verzet. Dit is zijn weerwoord op dat wereldbeeld, waaruit die donkerte wél tegenwerking krijgt. Want hij haat niet de mens, maar verzet zich wel tegen diens fouten. In die zin lijkt Molière de oervader van het absurdisme, die, eeuwen voor Camus, het verzet, de revolte, als weerwoord gaf op het absurde van het bestaan.

tg_stan_-_poquelin_ii_c_kurt_van_der_elst_9

Je pense, donc je pisse

Want noem het hoe je wil: zonden, obsessies, fobieën, of gewoon de waan van de dag. Hebzucht en hoogmoed, materialisme en hypocrisie, onderdrukking en uitbuiting, verblind zijn door de eigen bubbel, enkel de werkelijkheid aanvaarden die men wil aanvaarden, plus que ca change, plus que ca reste la meme chose. Bij Molière gaat men er tegen in. Alleen, Molière geloofde niet zo in de kracht van de rede. Niet dat hij de waarde van de rede minacht, in elk stuk is er wel iemand die de waan van het hoofdpersonage countert met redelijkheid en verstandige, redelijke argumenten. Alleen, zonder enig resultaat. De waan valt niet te bestrijden met de rede. De waan van de dag heeft schijt aan redelijkheid. Want de waan van de dag laat zich enkel bestrijden door de waan zelf. Daarom ook die trukendoos van verkleedpartijen, rolverwisselingen en groteske plotwendingen. De waan van de dag wordt uitvergroot, en meegelokt in een wereld waar de fantasie regeert. Waar iedereen van een dood gewaande familie in leven blijkt te zijn zonder dat van elkaar te weten, waar er zo iets bestaat als de Turkse adelstand. Dus, lach, en lach gul, met de waan van de dag, maar verzet je er tegen. En doe dat met datgene waar de waan geen vat op heeft: de fantasie.

tg_stan_-_poquelin_ii_c_kurt_van_der_elst_4

Wat heb je vandaag op school geleerd, zeg het eens, kleine Jan

Er zijn drie stappen in de logica: de eerste, de tweede en de derde.
De ogen van Els Dottermans, zeker als ze lacht (als je het geluk hebt ze van zo dichtbij te zien), zijn onweerstaanbaar.
Gaat. Dat. Zien.

 

 

 

Advertenties

Auteur: theaterfeniks

Hallo, ik ben William, culturele omnivoor met een passie voor theater. Waarom feniks? Omdat theater elke avond geboren wordt op de planken, om te bloeien en te ontbranden, om tot as te vergaan bij het vallen van het doek, en om de avond nadien, wanneer de lichten weer aangaan, te herrijzen. In een eeuwige cirkel van scheppen en beleven. En de bezoeker leeft mee, beleeft mee, sterft mee en herrijst mee. En als het goed is dan wordt het herrijzen ook een stuk heruitvinden van jezelf, zoveel rijker door de ervaring. Welkom bij de feniks.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s